Życiorys zawodowy

W 1970 r. Zdzisław Jaworski ukończył studia z wyróżnieniem na Wydziale Chemicznym Politechniki Szczecińskiej. Tego samego roku został pracownikiem naukowo - dydaktycznym na Wydziale Chemicznym. Pracę doktorską na temat "Optymalizacja geometrii mieszadeł przy wymianie ciepła w ruchu burzliwym cieczy w mieszalniku", wykonaną pod kierunkiem prof. dr hab. inż. Fryderyka Stręka, obronił z wyróżnieniem w dniu 25 listopada 1978 roku. Stopień naukowy doktora habilitowanego nauk technicznych otrzymał 4 lutego 1992 na podstawie dorobku naukowego i rozprawy habilitacyjnej "Makromieszanie w mieszalnikach cieczy". Kolokwium habilitacyjne odbyło się na Wydziale Inżynierii Chemicznej i Procesowej w Politechnice Warszawskiej.

Od czasu zatrudnienia prof. dr hab. inż. Zdzisława Jaworskiego w Politechnice Szczecińskiej, głównym przedmiotem jego badań naukowych były procesy transportu pędu, energii i masy w mieszalnikach mechanicznych i statycznych. Badania te obejmowały przede wszystkim takie zagadnienia inżynierii chemicznej i procesowej jak: moc mieszania mechanicznego i opory przepływu w mieszalnikach statycznych, rozkłady składowych prędkości średniej i fluktuacyjnej w tych mieszalnikach, homogenizacja - makromieszanie cieczy w mieszalnikach mechanicznych, mieszanie płynów o złożonych własnościach reologicznych, wnikanie ciepła w tych mieszalnikach, rozpraszanie cząstek fazy ciekłej, gazowej lub stałej w ciągłej fazie ciekłej, selektywność współzawodniczących reakcji chemicznych w mieszalnikach mechanicznych, krystalizacja reakcyjna soli nieorganicznych w urządzeniach z mieszadłami.

Jego osiągnięcia naukowe w okresie pracy w Politechnice Szczecińskiej, obecnie w Zachodniopomorskim Uniwersytecie Technologicznym, związane są z działalnością badawczą, początkowo w Zespole Mieszania pod kierunkiem profesora Fryderyka Stręka, doktora honoris causa Politechniki Szczecińskiej. Od roku 1980 rozpoczął prace samodzielne nad numerycznym modelowaniem procesów przenoszenia w mieszalnikach i również we współpracy z innymi zespołami. Za najbardziej istotną w ukształtowaniu jego sylwetki naukowej należy uznać wieloletnią, trwającą od roku 1989, współpracę z Grupą Mieszania kierowaną przez profesora Alvina W. Nienowa z Uniwersytetu w Birmingham, który otrzymał godność doktora honoris causa Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego 20 maja 2010 roku. Początkowo współpraca ta opierała się na eksperymentalnych pracach, przede wszystkim z użyciem anemometrii laserowej, a następnie z coraz szerszym zastosowaniem metod numerycznej mechaniki płynów. Doświadczenie zdobyte podczas sześcioletniej pracy badawczej na Uniwersytecie w Birmingham prof. dr hab. inż. Zdzisław Jaworski wykorzystał w realizacji swoich zadań w Politechnice Szczecińskiej. Ich podstawowym celem było wdrożenie do badań systemu anemometrii laserowej (LDA) i rozwój laboratorium modelowania procesowego z użyciem pakietów CFD. Następnie rozwinął prace naukowe w dziedzinie modelowania wielkoskalowego w inżynierii chemicznej i Procesowej. Od roku 2010 organizował zespół badawczy wyspecjalizowany w wieloskalowym modelowaniu ogniw paliwowych i opartych na nich systemów zasilania.

Profesor odbył szereg staży naukowych i zagranicznych, głównie na Uniwersytecie w Birmingham w Anglii, gdzie brał również udział w zespołowych projektach badawczych. Ponadto kierował dwoma zespołowymi projektami badawczymi KBN, także dwoma grantami promotorskimi KBN i dwoma zespołowymi projektami badawczymi wykonywanymi w Politechnice Szczecińskiej, a fundowanymi przez zagraniczne ośrodki badawcze: Unilever Port Sunlight (UK) oraz Syngenta Ltd (UK). Od wielu lat prof. dr hab. inż. Zdzisław Jaworski bierze aktywny udział w konferencjach krajowych i zagranicznych, takich jak: European Conference on Mixing, International Congress CHISA, European Symposium on Computer Aided Process Engineering, Ogólnopolska Konferencja Naukowa Inżynierii Chemicznej i Procesowej, Conference on Thermal and Environmental Issues in Energy Systems, Ogólnopolskie Seminarium nt. Mieszanie, i przewodniczył komitetowi organizacyjnemu tego Seminarium w 2011 roku. Wykonał ponad 60 recenzji publikacji nadesłanych do renomowanych czasopism, jest członkiem komitetów naukowych dwóch czasopism notowanych na liście filadelfijskiej.

Był promotorem 5 obronionych w Politechnice Szczecińskiej prac doktorskich z czego trzy zostały wyróżnione (dr inż. Barbary Zakrzewskiej, dr inż. Pauliny Pianko-Oprych, dr inż. Haliny Murasiewicz). Aktualnie pod jego kierunkiem realizowane są 3 prace doktorskie. Pełnił również oficjalnie rolę współpromotora dwóch zakończonych prac doktorskich w Uniwersytecie w Birmingham, razem z prof. Alvinem W. Nienowem. Opracował recenzje 3 wniosków o tytuł naukowy, 4 rozpraw habilitacyjnych oraz 14 prac doktorskich w Polsce, 3 prac doktorskich w Wielkiej Brytanii i 2 prac doktorskich w Niemczech. Ponadto był opiekunem ponad  60 prac magisterskich.

Profesor Jaworski jest doświadczonym i cenionym nauczycielem akademickim, uzyskującym bardzo wysokie oceny w corocznych ankietach studenckich. Obecnie prowadzi wykłady z następujących przedmiotów: Procesy dyfuzyjne i aparaty, Techniki eksperymentu, Inżynieria reaktorów chemicznych, Numeryczna mechanika płynów, Mechanika statystyczna, Organizacja i eksploatacja systemów produkcyjnych. Organizował i kierował tworzeniem studiów II stopnia w specjalności Inżynieria procesów ekoenergetyki. 

Za działalność naukowo - dydaktyczną był 12 razy nagrodzony nagrodą JM Rektora PS w okresie lat 1971÷1992 i 6 razy w okresie lat 1999÷2005. Jest także laureatem Zespołowej Nagrody II stopnia Ministra Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki w dziedzinie badań naukowych przyznanej w 1976 oraz Zespołowej Nagrody II stopnia Oddziału Wojewódzkiego NOT w 1989 za prace wdrożeniowe.

Prof. dr hab. inż. Zdzisław Jaworski prowadzi obszerną działalność organizacyjną. W 1997 roku zorganizował nowy zespół badawczy liczący 5 osób. W latach 2000-2002 pełnił funkcję Dyrektora Instytutu Inżynierii Chemicznej i Procesów Ochrony Środowiska, a w okresie 2002-2008 funkcję Zastępcy Dyrektora tego Instytutu. W latach 2005-2016 kierował Zakładem Projektowania Systemów i Optymalizacji Procesowej. Od 2007 roku jest członkiem Komitetu Inżynierii Chemicznej i Procesowej Polskiej Akademii Nauk, a w 2011 roku pełnił funkcję redaktora naczelnego kwartalnika PAN „Chemical and Process Engineering – Inżynieria Chemiczna i Procesowa”. W latach 2000-2010 oraz od 2016 był członkiem Senatu, odpowiednio Politechmiki Szczecińskiej i Zachodniopomorskiego Uniwersytetu technologicznego w Szczecinie. Uczestniczył czynnie w wielu komisjach senackich, uczelnianych i wydziałowych oraz w organizacji krajowych konferencji naukowych. Od wielu lat współpracuje w ramach prac naukowo-badawczych i wdrożeniowych z jednostkami gospodarczymi: ZCh "Police", Fosfan SA w Szczecinie, Dywizja Sodowa Ciech w Inowrocławiu, Unilever Research plc Port Sunlight (UK), Syngenta Ltd. (UK).

Za całokształt swoich osiągnięć w Politechnice Szczecińskiej został w 1999 roku odznaczony Srebrnym Krzyżem Zasługi, w 2005 roku otrzymał Złoty Krzyż Zasługi, a w 2006 roku Indywidualną Nagrodę Ministra Nauki i Szkolnictwa za książkę "Numeryczna mechanika płynów w inżynierii chemicznej i procesowej", a w 2007 roku Medalem Komisji Edukacji Narodowej.